„Punkt kompensacyjny. Rośliny w ciemności pochłaniają tlen, a wydalają dwutlenek węgla — wskutek oddychania, na świetle zaś pochłaniają dwudenek węgla, a wydalają den — wskutek przewagi fotosyntezy nad oddychaniem. Jeżeli rośliny będą otrzymywały coraz silniejsze świado, poczynając od kompletnej ciemności, to początkowo słaba fotosynteza będzie tylko zmniejszała intensywność oddychania, potem oba procesy się zrównają, a przy dalszym zwiększeniu natężenia światła fotosynteza będzie coraz bardziej przeważała nad oddychaniem.
Moment, w którym fotosynteza zrównoważy oddychanie, nazywamy punktem kompensacyjnym. W tym momencie dwa przeciwne procesy będą sobie równe pod względem szybkości. Roślina będzie tyle pochłaniała tlenu i dwutlenku węgla, ile ich wydala, tzn. że wymiana gazowa całkowicie ustanie. Punkt kompensacyjny występuje przy słabym natężeniu światła, co w głębszych warstwach wody jest zjawiskiem powszechnym. Poniżej tego punktu produkcja masy roślinnej nie istnieje. Rośliny tracą stopniowo swą masę, co prowadzi do ich zamierania.
Świado jest również istotnym czynnikiem fotosyntezy w środowisku lądowym. Pod względem wymagań odnośnie natężenia światła dzielimy rośliny na cieniolubne i światłolubne. Niektóre rośliny cieniolubne osiągają punkt kompensacyjny przy bardzo słabym natężeniu światła rzędu 30 luksów, a świadolubne np. przy 7500 luksach. Różnica natężenia światła jest 250krotna. Wiąże się to z szybkością oddychania. Na ogół rośliny cieniolubne oddychają znacznie wolniej niż świadolubne. Rośliny o dużej intensywności oddychania nie mogą żyć w warunkach słabego natężenia światła. Nawet rośliny tego samego gatunku oddychają z różną szybkością, w zależności od warunków środowiska, w jakim wyrastają.“(8)